De top 10 van 2025

De kerstvakantie is begonnen en traditioneel is dat een moment om terug te kijken naar het fotografische jaar van 2025. In deze blog neem ik jullie mee in mijn top 10 die ik symbolisch heb gekoppeld aan liedjes van Imagine Dragons en een stuk (reflecterende) tekst.

Waarom Imagine Dragons? Nou, in de zomer ben ik met de familie naar het concert geweest, echt waanzinnig mooi. Daar ontstond het idee al om mijn foto’s aan ze te koppelen. Maar voordat ik begin even wat feitjes. Ik ben in totaal 40x eropuit geweest waarbij ik 5296 foto’s heb gemaakt. Het vaakst ben ik naar de Veluwezoom geweest (90%) en de meeste foto’s heb ik gemaakt tijdens mijn geweldige vakantie naar West-Amerika (2822 foto’s). Mijn lenskeuze voor het maken van deze foto’s is niet veel anders dan de voorgaande jaren met 2 uitzondering: Helios 55mm en Nikkor Z180-600mm.

  • Nikkor Z14-24mm: 4%

  • Nikkor Z24-70mm: 29%

  • Nikkor Z70-200mm: 50%

  • Nikkor Z180-600mm: 12%

  • Helios 55mm: 5%

Van alle foto’s die ik heb gemaakt heb ik 71 foto’s gemarkeerd met 1 ster, 61 foto’s met 3 sterren en 30 foto’s met 5 sterren. Vanuit de categorie met 5 sterren heb ik dan ook mijn uiteindelijk top 10 gekozen. Heel veel kijk- en leesplezier en klik op de titel om het nummer van Imagine Dragons te starten!!

Nummer 10: Radioactive

Soms is een jetlag een zegen, want ver voor zonsopkomst werd ik al wakker in onze camper bij de Grand Canyon. In het donker probeerde ik mij zo rustig mogelijk aan te kleden en mijn spullen te pakken zonder de rest van de familie wakker te maken. De wandeling naar Matherpoint bij de Grand Canyon is 20 minuten en ook al was ik daar de avond ervoor ook al, ik kreeg toch weer dat kippenvelmoment. Zo’n onwijs en onwerkelijk groot en indrukwekkend landschap! Dat is met geen pen te beschrijven en moet je zelf ervaren. Ik kom aan in het blauwe uur en ik zie het vuur van de Dragon Bravo Fire aan de noordzijde met een enorme rookontwikkeling. Het kleurverloop van blauw naar oranje is schitterend en soms daalt de rook in de canyon. Maar zodra de zon opkomt wordt het helemaal bizar. De zonnestralen, de kleuren, de laagjes…. potverdikkie wat is dit smullen. Het geheel ziet er bijna radioactief uit ;-)

Nummer 9: Whatever it takes

Ik weet het nog heel goed, het is 2 Februari en de ochtend begon op het Rozendaalse Veld. Maar ik zie geen enkele rijp aan de bomen en ik fiets snel verder naar de Loenermark. Pfff.. wat mooi. Rijp en mist en het enthousiasme stijgt naar grote hoogtes.… maar dan ineens…..BAF! Daar ging mijn voorwiel. Ik kon nog net voorkomen dat mijn gezicht de grond raakte en ik voelde het statief over mijn hoofd glijden. Au, mijn rechterarm. Met pijn en moeite doe ik het statief goed, pak ik de rugtas en mijn fiets en loop naar een bankje. Pfff. Die arm doet pijn. Ik kijk rustig en de schouder staat flink naar voren. Shit, schouder uit de kom? Maar tegelijkertijd zie ik ook iets moois ontstaan. Wat doe ik.. naar huis of toch een foto. Ik besluit om het laatste te doen.. whatever it takes ;-), en dan is die val misschien toch nog iets waard. Met letterlijk veel pijn en moeite krijg ik de camera op het statief. Gelukkig kan ik de geared head met 1 hand bedienen en ik maak de foto met mijn linkerhand. Het is prachtig maar de pijn begint nu echt te overheersen en ik begin beetje te trillen en mijn hartslag stijgt. Ik krijg mijn rechterarm niet meer omhoog en dus leg ik het statief met camera op de grond. En dan die rugtas om.. tja dat gaat pijn doen en na een twijfeling en met een innerlijke schreeuw doe ik uiteindelijk de tas op de rug en fiets ik in 25 min naar huis waarbij elk kuiltje pijn doet. Eenmaal thuis direct door naar de huisartsenpost waar bleek dat de bovenarm gebroken is. Op dat moment zakte mijn moed in de schoenen.. hoe gaat dat met de revalidatie en met de vakantie? Achteraf eigenlijk super goed. Na 6 weken mocht ik beginnen met het herstel bij de fysio en dat was na 2 maanden alweer klaar. En nu? Nu is de schouder weer helemaal de oude en voel ik mij sterker dan ooit!!

Nummer 8: Mouth of the River

Eén van de mooiere parken die ik in West-Amerika heb bezocht is Zion National Park. Prachtige bergen en canyons met vele schitterende wandelmogelijkheden. Maar het zijn niet de bergen zelf die ik het mooiste vind om te fotograferen. Nee, het kleinste detail van de Virgin River die door Zion stroomt is waar mijn hart echt sneller van gaat kloppen. Met de hele familie gaan we twee dagen met de shuttlebus naar het einde van de weg die door het park slingert waarna we verder wandelen richting de Narrows. Dit is een smalle kloof waar de Virgin River doorheen stroomt. Het mooie van een strak blauwe hemel en hoogstaande zon (het was inmiddels al bijna 12 uur) in Zion is dat het prachtige rood/gele gesteente van de bergen het licht zo mooi kan reflecteren in de kloof. Dit zie je dan ook direct terug als spiegeling in het water. En dat is precies wat ik heb willen fotograferen. Ik heb hier heerlijk staan spelen met de camera op zoek naar vormen, flow en reflecties. Dat het mij ook herinnert aan de fantastisch wandeling samen met Lisa door de Narrows maakt het voor mij helemaal af.

Nummer 7: Follow You

In de schemer loop ik stilletjes en voorzichtig het gebied in. Mijn ogen en oren zijn gespitst want zullen ze er zijn? Ik hoor wat geritsel en ik maak mij zo klein en onopvallend mogelijk. Hmm.. volgens mij hebben ze mij gehoord. Ze kijken om zich heen en ik blijf zo stil mogelijk in mijn hurken. Ik zeg tegen mijzelf. Sander maak geen foto.. dit is niet het juiste moment... ga gewoon kijken. Met zijn vieren lopen ze rustig verder door de heide van mij vandaan. Misschien hebben ze mij gehoord of gezien, maar ze lijken het niet erg te vinden. Het landschap is een beetje glooiend en na 5 minuten zijn ze uit het zicht verdwenen. Ik wacht nog 5 minuten extra voordat ik het pad verder volg. Ik zie ze in de verte de mist in lopen en nu komt mijn nieuw aangeschafte Nikkor 180-600mm van pas. Ik volg ze met de camera en ik maak foto’s maar… nee dit is het niet. De zon komt op en de herten draaien om en lopen richting de bosrand in de schaduw. Ja nu komt het moment. Ik zet de witbalans op koel voor wat extra sfeer en mysterie. De autofocus werkt niet, dus dan maar manueel scherpstellen. Twee herten blijven elkaar volgen en in de gaten houden en dat is het moment waarop ik de foto maak.

De meeste winters van de afgelopen jaren herinner ik mij vooral als koud, grijs, grauw en nat. Maar die van 2025 was FANTASTISCH op de Veluwezoom. Een week lang was er mist met temperaturen rond het vriespunt. Vanuit een grijs en grauw Rheden fiets of loop ik elke dag naar de Posbank en het Rozendaalse Veld. Ik zie de grijs en grauwe wereld transformeren in een sprookjeswereld van wit berijpte bomen.. een week lang! Ik heb nog nooit zoiets magisch meegemaakt en ik krijg er weer kippenvel van en gun het iedereen om dit mee te maken. Maar de foto van deze bewuste ochtend was al een week eerder gemaakt. Ik wilde al jaren naar dit gebied met deze berkenbomen. Hoe hoger ik kom met de fiets hoe kouder en witter de wereld wordt. Een lichte nevel bedempt de wereld tot een rustig geheel. Alleen de band van wolken aan de horizon bedempt mijn fotografische hart. Het is mooi en ik hou van de koelere tones in mijn fotografie, maar toch mis ik iets van warmte. Uit het niets en totaal onverwacht kleurt de hemel oranje/rood door de opkomende zon. Waar komt dit dan vandaan! Ik weet het niet, maar ik maak er dankbaar gebruik van. Wat een gelukzalig moment en gevoel, ja ik was echt even on top the world!

Nummer 5: It’s time

Op de Veluwezoom heb ik twee favoriete ‘families’ berkenbomen. Dit is familie Posbank en ze blijven mijn aandacht maar trekken. Elke keer als ik naar de Zijpenberg fiets of wandel moet ik ze eventjes zien. Maar deze ochtend is vooral bijzonder voor mij, want dit is het moment dat ik, ruim 2,5 maand na mijn val en gebroken arm, weer enigszins kan fotograferen. Samen met Dave Zuuring loop ik naar de bewuste plek en om 05.40u maak ik de eerste foto. Het licht moet nog wel komen maar ik krijg al het gevoel dat het mooi zal worden. In deze tijd van het jaar (net zoals met de herfst) komt de zon mooi aan de rechterkant op en schijnt dan haar gouden licht als eerste op de boomtoppen. Geduldig blijf ik wachten, gefocust op de compositie. Een groepje paarden van de Posbank lopen rustig door de heide en komen onze kant op. Het is koud, maar zodra de zon opkomt gaat mijn fotografisch hart kloppen en warmt het mijn hart. Na 30 minuten wordt mijn geduld wordt beloond want de bonus die de foto echt afmaakt is een toefje mist die ook nog wordt opgelicht door de gouden zonnestralen. Ja dit heb ik echt gemist.. het is tijd om de fotografie weer op te pakken!

Nummer 4: Believer

Twee keer de Grand Canyon in de top 10, zelfs van dezelfde ochtend. Ik heb hier 2,5 uur gestaan en ik wens het iedereen toe om vol te houden, erin te blijven geloven en dat elk moment telt omdat het allemaal zo veranderlijk is. Zo ook deze ochtend. Ik kwam aan in het blauwe uur, dat veranderde in verbazing door de opkomende zon en zonnestralen, maar wat er op het laatst gebeurde was onbeschrijflijk. Ik weet niet hoe, mogelijk door een verandering van de wind, maar ineens ging de rook van het vuur ‘liggen’ en vulde de Grand Canyon met mystiek en sfeer. Een schouwspel die ik nog niet eerder heb gezien. Ik sprak nog een Amerikaan en die kon niet geloven dat ik er 2,5 uur heb gestaan, maar ik blijf erin geloven dat langer blijven altijd loont! Je ziet, voelt, en proeft meer, en het geeft je tijd om het landschap echt op te snuiven. Ga niet jagen… less is more! Grappig detail, ruim één week later kwam dezelfde man naar mij toe met de vraag of ik die gozer was die zo lang bij het uitzichtpunt heeft gestaan.

Nummer 3: Walking the Wire

Soms als het niet lukt en je het loslaat komt de foto vanzelf naar je toe. Deze ochtend is er niet veel mist en de compositie die ik voor ogen heb werkt op dat moment dan ook niet. Dus ik ga maar rondlopen en vertrouw op mijn instinct en laat mij leiden door wat mijn oog vangt. Het moment dat de zon opkomt zie ik het in de verte. De kleine mistflarden worden zo mooi opgelicht, dat moet ik wel fotograferen. De witbalans weer wat koeler gezet en thuis in na bewerking heb ik het kleurcontrast tussen warm en koel nog wat verder aangescherpt. Hiermee kan ik dat ene gevoel overbrengen wat de mist, voor mij op dat moment, met zich meebrengt. Een moment tussen koel en warm, tussen donker en licht dat geen leegte is, maar een stilte met een fluitsering van optimisme dat de dag weer begonnen is met nieuwe kansen en mogelijkheden.

Nummer 2: Natural

Soms heb ik van die momenten dat ik niet meer weet wat ik moet doen. Ik kreeg dat gevoel weer tijdens een excursie naar de Secret Antilope Canyon bij Page. Ik was niet echt op zoek naar de zonnestralen die in Canyons schijnen, want dat zat er ook niet in met de bewolking. Ik heb eigenlijk ook helemaal geen idee wat ik kan verwachten, maar ik wil wel graag een mooie foto maken. Op deze manier leg ik best wat druk op mijzelf en het moment dat we daar zijn weet ik niet waar ik het zoeken moet. Ik was helemaal overweldigt. Het is extreem smal, hoog en druk qua vormen en lijnen. Ik zie het echt niet. Gelukkig krijg ik de tijd van de begeleider. Ik ga bewust achteraan lopen zodat ik mijn eigen tempo kan pakken. Tja en dan begin ik maar gewoon. Een overzichtsfoto… te druk… nog eentje, ja die is beter… Even achterom kijken, nee dat is het niet… zo dan dit is echt wel mooi… poeh, wel erg smal en donker… wat moet ik fotograferen… ow ik ben aan het einde… Helemaal flabbergasted! Ik merk dat ik nog tijd had en ik ben meteen terug de Canyon in gegaan. Oké.. focus. Wat valt op… het contrast tussen licht en donker, maar ook de natuurlijke vormen en rust. Ja die vormen.. en met dat in mijn achterhoofd begon ik het te zien. Ik ging steeds verder inzoomen op de details en abstraheren… en daardoor begint het landschap of de natuur zich te openbaren en kom ik voor mijn gevoel tot de essentie. In dit geval de subtiele natuurlijke glooiende lijnen van de ruwe ruige rotswanden van de Canyon. Een golf of een flow die je naar het onbekende begeleid.

Nummer 1: Birds

Deze foto is mij heel dierbaar. Het symboliseert wat er in de laatste twee maanden van het jaar op het werk is gebeurd. Langzaam maar zeker kreeg ik een benauwend verstikkend gevoel. Ik kon het eerst niet plaatsen, maar met hulp en zelf reflectie werd het duidelijk tijd dat ik eindelijk echt mijn hart ging volgen en daarmee persoonlijk verder kan groeien. Ik wil daarom ook afsluiten met de volgende stuk tekst speciaal voor deze foto en wat de periode voor mij heeft betekend:

Tussen het zachte licht van de stammen
vang jij wat ik verlies,
en geef het terug als warmte.

Wat buiten glanst, weerspiegelt wat in mij ontwaakt:
het vermogen om weer open te gaan,
om licht te laten wortelen.

Elke bladnerf, elke adem herinnert me eraan
dat groei nooit alleen gebeurt —
het is iets dat we samen doen,
in stilte, in licht, in vertrouwen.